الشيخ البهائي العاملي
892
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
مادرى و پنجاه خواهر پدرى داشته باشد اصل فريضه دوازده سهم است ، حصّهء زنان سه سهم بود چون ميانهء رؤس و سهام ايشان توافق بهمعنى اعمّ بود ردّ كرديم رؤس ايشان را به ثلث يعنى چهار ، و حصّهء خواهران مادرى چهار سهم بود ميانهء رؤس و سهام ايشان توافق به ربع بود ردّ كرديم رؤس ايشان را به ربع يعنى شش ، و حصّهء خواهران پدرى پنج بود ميانهء رؤس و سهام ايشان توافق به خمس بود ردّ كرديم رؤس ايشان را بهخمس يعنى ده ، و چون ميانهء رؤس و فرقهء اولى و ثانيه توافق به نصف بود ضرب كرديم دو را در شش دوازده شد و ميانهء حاصل و رؤس فرقهء ثالثه توافق به نصف بود ، ضرب كرديم حاصل را در پنج شصت حاصل شد ، آنگاه شصت را در اصل فريضه كه دوازده بود ضرب كرديم هفتصد و بيست سهم شد ، حصّهء زنان صد و هشتاد سهم شد ، و حصّهء خواهران مادرى دويست و چهل سهم ، و حصّهء خواهران پدرى سيصد سهم . هشتم آنكه : ميانهء رؤس و سهام جميع فرَق توافق نباشد و ميانهء رؤس ايشان توافق باشد ، جزء وفق فرقهء اولى را در فرقهء ثانيه ضرب بايد كرد ، و حاصل را در اصل فريضه ، مثل آنكه شخصى بميرد و چهار زن و ده برادر پدرى داشته باشد ، اصل فريضهء ايشان چهار سهم است ، حصّهء زنان يك سهم ، و حصّهء برادران پدرى سه سهم ، و چون ميانهء رؤس ايشان توافق به نصف بود ردّ كرديم رؤس ايشان را به نصف ، پس دو را در ده ضرب كرديم بيست شد ، و بيست را در چهار ضرب كرديم هشتاد شد ، حصّهء زنان بيست سهم شد ، و حصّهء برادران پدرى شصت سهم . نهم آنكه : ميانهء رؤس بعضى از فرَق و سهام ايشان توافق باشد و ميانهء سهام و رؤس بعضى توافق نباشد ، رؤس آن بعضى را كه توافق دارد ميانهء رؤس و سهام ايشان ردّ بايد كرد به جزء وفق ، و ضرب بايد كرد جزء وفق فرقهء اولى را در فرقهء ثانيه ، و حاصل او را در فرقهء ثالثه ، و همچنين حاصل را در اصل فريضه ، مثل آنكه شخصى بميرد و شش زن و دوازده خواهر پدرى داشته باشد اصل فريضهء ايشان چهار است ، حصّهء زنان يك سهم است ، و حصّهء خواهران پدرى سه سهم ، و ميانهء سهام و رؤس ايشان توافق به ثلث است بهمعنى اعمّ ردّ كرديم رؤس ايشان را بهثلث كه چهار است ، و چون ميانهء رؤس هردو